دستگاه دیاگ - عیب یاب خودرو - آموزش تخصصی دیاگ - فروش دیاگ - خرید دیاگ - اپدیت نرم افزار دیاگ - نمایندگی دیاگ طراح و تولید کننده تجهیزات تعمیرگاهی

کاتالوگ هوشمند نمای فنی خودرو

کاتالوگ هوشمند بخش های فنی خودرو همراه با توضیحات هر بخش در این بخش قابل استفاده میباشد

طرح فروش ویژه رایان صنعت

قابل توجه نمایندگان شرکت رایان صنعت ، جزئیات طرح را دقیق مطالعه کنید

سیستم الکترونیکی خودرو

ECUمخفف Electronic Control Unit يا واحد کنترل الکترونيک مي باشد و نقش هدايت و کنترل يک خودروي انژکتوري را بر عهده دارد. همانطور که مي دانيد خودروهاي انژکتوري بدليل عملکرد بهتر و توانايي پاس کردن استانداردهاي آلودگي، بطور کامل در تمام دنيا جايگزين خودروهاي کاربراتوري شده اند و مغز اين سيستم ECU مي باشد. ECU با توجه به سنسورهايي که به موتور متصل است وضعيت و شرايط خودرو را تحليل کرده و پاسخهاي لازم را به خروجيها که عبارتند از: 

انژکتورها، جرقه زنها و ... اعمال مي کند. سنسورهاي کيت هاي انژکتوري مختلف هستند که هر چه تعداد آنها بيشتر باشد ECU بهتر مي تواند شرايط موتور را درک کند. سنسورهاي مهم خودروهاي انژکتوري عبارتند از: سنسور دور يا RPM، سنسور فشار داخل مانيفولد يا MAP، سنسور دريچه گاز يا TPS، سنسور دماي آب يا CTS، سنسور دماي هوا ATS، سنسور اکسيژن يا لاندا، سنسور ضربه و ... 

سیستم های الکترونیکی خودروکه دارای یک میکرو کنترلر هستند ، واحد کنترل الکتریکی یا ECU (Electronic Control Unit) نامیده می شوند . در ایران ، اغلب تنها سیستم الکترونیکی انژکتوری را با نام ECU می شناسند ، لیکن ما در این مقاله ، مطابق با واژه شناسی فنی رایج در صنعت جهانی خودرو ، سیستم های دارای میکرو کنترلر را ECU می نامیم .

طراحی و ساخت ECU یکی از فناوریهای کلیدی در صنعت خودرو سازی مدرن است .یک ECU شامل مجموعه ای از سخت افزار و نرم افزار است که وظیفه نظارت ، تنظیم یا هدایت و کارکرد ویژه ای را در خودرو به عهده دارد . سیستم ضد قفل ترمز (ABS) ، سیستم ایمنی کیسه هوا (AirBag) و برف پاک کن حساس به باران ، نمونه هایی از کاربرد ECU هستند. آغاز تکنولوژی ECU به سیستم انژکتوری شرکت بوش (Bochs) آلمان به نام JETronic باز می گردد که در سال 1968 در خودروی فولکس واگن VW 1600TL نصب شد. 

اهمیت و نقش اقتصادی و تکنیکی ECU و به ویژه نرم افزار آن در ساخت خودرو روز به روز در حال افزایش است . بر طبق پیش بینی های انجام شده ، سهم الکترونیک در هزینه ساخت خودرو از 22 درصد در سال 2000 به 35 درصد در سال 2010 می رسد همچنین سهم هزینه نرم افزار الکترونیکی به کار گرفته شده در خودرو از 20 درصد در سال 2000 به 38 درصد در سال 2010 خواهد رسید .

به طور کلی واحدهای کنترل الکترونیکی تواناایی انجام سه کارکرد زیر را دارند :

نظارت (Monitoring) بر کارکرد های خودرو و آگاه کردن راننده از آن ، مانند نظارت بر مصرف سوخت و آگاه کردن راننده از مصرف لحظه ای یا میانگین سوخت ، یا نظارت بر موقعیت درها و آگاه کردن راننده از باز بودن آنها .

تنظیم (Regulating) کارکردهای خودرو به وسیله بهینه کردن همواره ی آنها ، مانند تنظیم مصرف سوخت موتور توسط واحد کنترل الکترونیکی سیستم انژکتوری .

کنترل (Controlling) کارکردهای خودرو از طریق محاسبه کمیات خروجی بر پایه داده های ورودی ، مانند : کنترل ترمز به وسیله سیستم ضد قفل (ABS) .در بیشتر واحد های کنترل الکترونیکی سه کارکرد نظارت ، تنظیم و کنترل توامان وجود دارند .

ساختار واحد کنترل الکترونیکی :

واحد کنترلر الکترونیکی از یک میکرو کامپیوتر یا میکرو کنرلر (Micro Controller) به عنوان سخت افزار و نرم افزارهایی که بر روی آن اجرا می شود ، تشکیل شده است . میکرو کنترلر یک کامپیوتر کوچک است که همه اجزلی آن ، مانند واحد پردازش مرکزی CPU ، واحدهای ورودی و خروجی (I/O) حافظه های گوناگون پاک شدنی (Erasable) و پاک نشدنی (Read Only ) برای نگه داری برنامه ها و داده ها ، معمولا بر روی یک تراشه نصب شده اند ، نکته مهم در ساخت سخت افزار واحد کنترل الکترونیکی ، ایسادگی آن در برابر تغییر دما ، رطوبت و تکان های شدیدی که پس از نصب در خودرو در معرض آن قرار دارد و همچنین قابلیت بالای سازگاری الکترو مغناطیسی(EMC) آن است .

شمار نرم افزارهای یک واحد کنترل الکترونیکی بستگی به و پیچیدگی آن دارد . در واحدهای کنترل الکترونیکی ساده تنها نرم افزاری که روی میکرو کنترلر نصب و اجرا می شود ، برنامه کاربردی مربوطه است . در نوع پیچیده آن ابتدا سیستم عامل بلادرنگ (Real Time Operation sustem) RTOS و نرم افزار های پایه ، مانند نرم افزارهای مدیریت شبکه مدیریت حافظه و غیره بر روی میکرو کنترلر نصب می شوند و سپس برنامه کاربردی ، که از خدمات ارائه شده به وسیله سیستم عامل و نرم افزارهای سیستمی سود می برد.

بخش اساسی تکنولوژی واحدهای کنترل الکترونیکی مربوط به نرم افزار کاربردی آنهاست.این بخش همچنین امروزه نیروی محرکه اصلی نوآوری در صنعت خودروسازی است .

سخت افزار میکرو کنترلر ها ، سیستم عامل بلادرنگ و دیگر نرم افزارهای پایه ای مورد نیاز واحدهای کنترل الکترونیکی به وسیله تولید کنندگان معروف در در سطح جهان ، مانند AMD ، NEC ، Motorola عرضه می شوند .ارزش افزوده ی سازندگان خودرو و قطعه در این عرصه ، ساخت نرم افزارهایی کاربردی و به ویژه کنترل و تضمین کیفیت کل سیستم است . بهبود کیفیت نرم افزار منوط به شیوه ها و ابزارهای مهندسی نرم افزار در عرصه مدیریت خواسته ها (Requirements management ) مدل سازی ، تولید کد برنامه از مدل ، مستند سازی و تست نرم افزار است .

سبب اهمیت فراوان کیفیت در ساخت واحدهای کنترل الکترونیکی ، همانا نقش واحدهای کنترل الکترونیکی در ایمنی خودرو و اثرات مخرب کارکرد نادرست آنها بر اعتماد مشتریان است .بدین ترتیب در حالیکه سازنده و عرضه کننده نرم افزار اداری ، با آسودگی خیال ، یافتن بخشی از اشتباهات نرم افزار ، فهرستی از نادرستی های تصحیح شده ارائه می کند سازنده واحد الکترونیکی خودرو باید از همان لحظه آغازین طراحی قطعه طراحی قطعه ، این اطمینان را داشته باشد که محصول بی هیچ نقص و نادرستی به دست مشتری خواهد رسید.

واحد کنترل الکترونیکی به طور معمول داده های لازم را به وسیله حسگر ها (Sensors) از محیط پیرامون می گیرد و پس از فرمان پردازش آنها فرمانهای مناسب را به کنشگرها (Actuators) منتقل می کند . کنشگرها به نوبه خود ، مطابق فرمانهایی که از واحد کنترل الکترونیکی می گیرند، کار ابزار مکانیکی ، هیدرولیکی ، پنوماتیکی یا الکتریکی مورد کنترل را هدایت می کنند .

نقش واحدهای کنترل الکترونیکی در خودرو 

امروزه میانگین شمار رو به افزایش واحدهای کنترل الکترونیکی که در ساخت خودرو به کار می رود ، بالغ بر 70 واحد است . در خودروهای گروه "لوکس" حتی تا 110 واحد کنترل الکترونیکی نصب شده است .

مجموعه واحدهای کنترل الکترونیکی یک خودرو را می توان به چهار حوزه کاربردی تقسیم کرد :

1- اتاق (Body) ، مانند شیشه بالابر ، تنظیم صندلی و برف پاک کن اتوماتیک .

2- انتقال نیرو (Power Train ) ، مانند کنترل موتور و دنده 

3- دینامیک حرکت (Chasis / Driving functions ) مانند Distronic , Esp و ABS .

4- تلماتیک (Telematic/infotainment/multimedia) ، مانند سیستم راهیابی (Navigation) ، رادیو ، تلفن و اینترنت .

از دیدگاه دیگری ، الکترونیک خودرو به طور کلی به یکی از دو حوزه ایمنی (Safety ) و آسودگی (Comfort ) مربوط است .کارکردهایی همچون تنظیم حرارت اتاق و اینترنت مایه آسودگی و کارکردهایی مانند ABS و AirVag سبب افزایش ایمنی راننده و سرنشینان خودرو است.

واحدهای کنترل الکترونیکی خودرو در تعامل با حسگرها و کنشگرها هستند . به عنوان مثال واحد کنترل الکترونیک ABS به وسیله حسگرها داده هایی مانند وضعیت پدال ترمز ، درجه گردش فرمان و سرعت دورانی و خطی چرخ ها را دریافت و بر پایه آن نیروی وارد بر ترمز چرخ را محاسبه و به کنشگر های ترمز منتقل می کند . .واحدهای کنترل الکترونیکی گوناگون ، حسگرها و کنشگرها به وسیله سیستم های سخت افزاری و نرم افزاری انتقال داده ها (Bus) به یکدیگر مربوط هستند . 

رایج ترین سیستم انتقال داده ها در خودرو (Control Area Network ) CAN است است . در خودروهای پژو ساخت ایران ، افزون بر CAN از سیستم انتقال داده های دیگری به نام VAN نیز استفاده می شود. در سالهای اخیر سیستم های انتقال داده های دیگری ، مانند FlexRay,Lin, و MOST هم تعریف شده اند که در حوزه های گوناگون کارکردهای الکترونیکی خودرو به کار می روند 

سازندگان معروف ECU چه شرکتهايي هستند؟ 

1) شرکت Bosch آلمان: اين شرکت بهترين و معروفترين سازنده ECU و کيت انژکتوري در دنيا مي باشد و در اغلب خودروهاي پيشرفته جهان نشاني از آن را مي توان يافت. چند مدل از زانتيا موجود در ايران داراي کيت انژکتوري Bosch مي باشد.

۲) شرکت Delco آمريکا: اين شرکت يکي از قديمي ترين شرکتهاي سازنده ECU مي باشد و ECU آن در اغلب خودروهاي آمريکايي بخصوص خودروهاي شرکت GM يا جنرال موتورز بکار رفته است مانند کاديلاک، پونتياک و... همچنين در خودروهاي دوو کره مانند دوو ESPERO.

۳) شرکت Ford آمريکا: اين شرکت سازنده خودرو، سازنده ECU البته براي خودروهاي فورد مي باشد و اولين بار ايده کنترل تطبيقي يا خود-يادگير در خودروهاي اين شرکت عملا پياده سازي شد. 

۴) شرکت Siemens آلمان: فعاليت اين شرکت گرچه به اندازه رقيب آلماني آن يعني Bosch نيست اما ECU هاي خوبي مي سازد. ECU پرايد انژکتوري موجود در ايران طراحي اين شرکت است.

۵) شرکت Magneti Marelli ايتاليا: اين شرکت در اروپا محبوبيت زيادي داشته و بر روي اغلب خودروهاي اروپايي کيت آن نصب است. به عنوان مثال خودروهاي فيات مدل PUNTO و فولکس واگن مدل LF IV، مزدا ۳۲۳.

۶) شرکت Sagem فرانسه: بر روي اغلب ماشينهاي فرانسوي ECU اين شرکت نصب است. بنابراين پژو ۲۰۶، مدلهايي از زانتيا؛ همچنين خودروهاي ايراني مانند سمند و پيکان انژکتوري.

۷) شرکت Nippon Denso ژاپن: اين شرکت توسط شرکت تويوتا تاسيس شده و بخش عمده سهام آن را دارا مي باشد البته ۶ درصد سهام آن متعلق به شرکت Bosch است. ECU اغلب خودروهاي تويوتا (مانند تويوتا لندکروز ) و برخي خودروهاي ژاپني مانند نيسان، هوندا، سوزوکي و ... متعلق به اين شرکت مي باشد.

شرکتهاي ديگري هم هستند مانند HITACHI، MATSUHITA، LOTUS و ... 

UNICHIP يا فن آوري تنظيم ECU

امروزه موتورهاي انژكتوري نقشي بسيار اساسي در موفقيت صنايع خودروسازي ايفاء مي‌نمايند و كيفيت و قابليتهاي آن، درصد كارايي خودرو را نشان مي‌دهد. همانطور كه مي‌دانيم كنترل كننده موتورهاي انژكتوري، بردي الكترونيكي به نام ECU مي‌باشد و در واقع كارايي اين بخش تعيين كننده كيفيت يك موتور و در ابعادي ديگر كيفيت خودرو خواهد بود؛ بدين معني كه هرچقدر ECU يك موتور بهتر طراحي شده باشد، آن موتور كيفيت بهتري خواهد داشت.

ECU بر اساس سنسورهايي كه بدان متصل است شرايط كار موتور را درك كرده و فرامين مناسب را به انژكتورها و شمعها صادر مي‌كند. از آنجا كه ديناميك خودرو بسيار پيچيده و غير خطي مي‌باشد، طراحان ECU براي سهولت كار، جداولي را به نام map داخل حافظه ECU مي‌ريزند كه در آن مقدار پاشش سوخت و زاويه آوانس در هر دور و بار موتور مشخص شده است. هر چه دقت اين جداول بيشتر باشد، دقت عملكرد ECU بيشتر خواهد بود.

نكته‌اي كه بايد توجه كرد اينست كه مقادير اين جدولها وابستگي مستقيمي به پارامترهاي جغرافيايي موتور، نظير فشار و دماي هوا دارد. شركتهاي خودروسازي، ECU را براي يك آب و هواي خاص طراحي نمي‌كنند بلكه مقادير map را بگونه‌اي تنظيم مي‌كنند كه براي انواع شرايط جغرافيايي جوابي بهينه و معقول بدهد. بنابراين map، در اين حالت براي تمام خودروهاي از يك مدل بهينه است نه هر خودروي خاص؛ زيرا هيچ دو خودرويي، حتي از يك مدل كاملاً مانند يكديگر نيستند.

اگر سيستمي بتواند اين نقيصه را از ECUها برطرف كند، آنگاه مي‌توان به طور اختصاصي map هر خودرو را كاليبره كرده و توان آن را افزايش داد.

امروزه تيونينگ ECU خودروها، بحث جا افتاده اي است و شرکتهاي بسياري در اين زمينه فعاليت مي کنند بطور کلي دو روش براي تيونينگ خودروهاي انژکتوري وجود دارد. روش اول خواندن ديتاهاي (map) ECU و دادن ديتاهاي جديد که شرکتهاي بسياري در اين زمينه فعالند از جمله: Eurochip، Chip Tuning، Tech TV، Autospeed و ...يکي از اشکالات اين روش اينست که بشدت وابسته به ساختار ECU است و با پيچيده شدن سخت افزار ECU امکان خواندن و تغيير ديتاهاي آن مشکل و گاهي غيرممکن مي شود مگر آنکه شرکت سازنده ECU خود نحوه دسترسي به اطلاعات را در اختيار شرکتهاي تيونينگ بگذارد. روش دوم اضافه کردن يک سخت افزار جانبي به ECU جهت تغيير پارامترهاي ECU است. اين روش گرچه گرانتر تمام مي شود اما وابسته به نوع ECU نيست. يکي از شرکتهايي که در اين زمينه فعال است 

، شرکت Dastek است. شرکتي که در آفريقاي جنوبي قرار دارد و با پرسنلي در حدود 30 نفر توانسته موفقِِِِت چشمگيري داشته باشد.جالب است بدانيد که اين شرکت بظاهر کوچک توانسته است محصول خود را به کشورهاي مختلف دنيا صادر کند و بيش از 300 نمايندگي فروش در سرتاسر دنيا دارد كه فقط 100 تا از آنها در ايالات متحده آمريكا هستند. نام اين محصول UNICHIP است.

اصول عملکرد UNICHIP بدين صورت كه سنسورهاي اصلي در يك موتور انژكتوري (MAP, RPM) را خوانده و سپس با توجه به نقطه كار موتور، مقاديري مجازي از اين دو سنسور را به ECU اعمال مي‌كند؛ بگونه‌اي كه رفتار ECU نسبت به حالت قبل بهبود پيدا مي‌كند. 

آمارها نشان مي‌دهد كه موفقيت UNICHIP در اين زمينه بسيار بالا بوده است:از هر 400 خودرو، فقط يك خودرو ممكن است با UNICHIP بهينه نگردد، 80% خودروهايي كه در آفريقاي جنوبي استفاده مي‌شوند، UNICHIP را در خودروهاي خود نصب كرده‌اند، UNICHIP بر روي بيش از 320 مدل موتور از خودروسازان بزرگ دنيا پياده شده است.


کمک فنر خودرو

کمک فنر لزوم استفاده از کمک فنر یا ارتعاش گیر:وظیفه کمک فنر همان گونه که ازاسم ان مشخص است.این است که به فنر کمک می نمایدفنر در قبال نیروی خارجی تغییر شکل داده و انرژی ذخیره می کند به محض حذف نیروی خارجی انرژی ذخیره شده را به سرعت ازاد می نماید و چند بار ارتعاش می نماید تا متعادل شود اگر به سیستم تعلیق در حال ارتعاش ارتعاش جدیدی وارد شود دامنه ارتعاشات با هم جمع و تولیدروزنانس می نماید که برای سرنشینان بسیار ناراحت کننده می باشد برای این منظور استفاده ازارتعاش گیر یا کمک فنربرای خودرو ضروری می باشد . 

اساس کار کمک فنر:کمک فنر در سیستم تعلیق موازی با فنر بسته می شود و مانند فنر نیروی محوری را جذب می کند. در موقع جمع شدن کمک فنر به سهولت منقبض شده اما در موقع باز شدن کمک فنر مقاومت می نماید و با کندی باز می شود وقتی کمک فنر فشرده می شود روغن از سوراخهای درشت ترسوپاپ ان جابجا می شود و لذا به سهولت تغییر مکان می دهد اما وقتی حالت انبساط ان فرامی رسد. برگشت روغن به محل اولیه خود از مجاری کوچکتر میسر می گردد در اثر برگشت روغن از مجاری کوچک نیروی اصطکاک روغن بالا رفته و انرژی مکانیکی به انرژی حرارتی تبدیل می گردد سپس گرما روغن در فضا پخش می گردد متداول ترین ارتعاش گیرها نوع تلسکوپی است که از دو سیلندر یک طرف بسته ساخته شده و قسمت بسته ان به پوسته محور چرخ متصل می شود طرف باز سیلندر به سمت بالا قرار داشته و در داخل ان یک پیستون با دسته پیستون حرکت می کند .دسته پیستون به شاسی بسته می شود البته سیلندر های نوع دو جداره هم بکاررفته است که در روی پیستون دو نوع سوپاپ وجود دارد نوع مجرا درشتان هنگام فشرده شدن و نوع مجرا ریز ان در موقع باز شدن در معبر روغن قرار می گیرد کمک فنرهای تلسکوپی یک لوله ای یا دولوله ای می باشد که در نوع دو لوله ای روغن بین دو جداره و در نوع یک لوله ای روغن در طرفین پیستون جابجا می شود.انواع کمک فنرالف کمک فنر تلسکوپی هدرولیکی ب کمک فنر گازیکمک فنر تلسکوپی هیدرولیکی : این کمک فنرهااز دو یا سه لوله هم محور تشکیل شده است اگر کمک فنر سه لوله ای باشد خارجی ترین لوله گردگیر است طرز کار این کمک فنر در موقع باز شدن به این صورت می باشد که روغن داخل محفظه بالای پیستون به طرف پایین و به داخل محفظه زیر پیستون رانده می شود روغن پس از عبور از گذرگاه های نگهدارنده سوپاپ برگشت از میان دیسک سوپاپ برگشت با فشار خارج شده و از میان کلیه سوراخ های پیستون عبور می کند.در طی کورس باز شدن روغنی که در محفظه بالای پیستون تحت فشار قرار گرفته به محفظه زیر پیستون جریان می یابد این عمل برای جبران حجم جابجا شده میل پیستون است زمانی که میل کمک فنر به بالا کشیده می شود فنر سوپاپ مکش در مجموعه سوپاپ فشاری به واسطه عبور روغن بلند شده به طوری که سوپاپ دیسکس فشاری و سوپاپ نگهدارنده اجازه عبور روغن را می دهد در ضمن مرحله جمع شدن کمک فنر عکس مرحله باز شدن می باشد.

کمک فنر گازی : بزرگترین امتیاز کمک فنر گازی نسبت به کمک فنر هیدرولیکی در انتقال سریع حرارت می باشد چون لوله خارجی ان در تماس مستقیم با هوا است لذا انتقال حرارت سریع تر انجام می شود. این نوع کمک فنر ها در درجه حرارتی بیش از 200 درجه سانتی گراد به خوبی کار می کند معمولا طراحی ان ها از یک یا دو لوله هم محور ساخته شده و کاربرد وسیعی در صنایع خودرو سازی دارند برای مثال در صندوق عقب بعضی از خودروهاسواری و اتوبوس ها و حتی تخت خوابهای بیمارستان و صندلیهای دندان پزشکی کاربرد دارد در ضمن در درون کمک فنراز گاز تنها استفاده نشده بلکه از گاز و روغن استفاده شده که این روغن و گاز در دو محفظه جدا از هم قرار دارند و هر یک وظیفه خاص خود را در موقع جمع شدن و باز شدن کمک فنرانجام می دهد.

کاویتاسیون در کمک فنر هنگامی که سرعت باز شدگی کمک فنر زیاد باشد شیوهایی برای عبور بیشتر روغن از محفظه ذخیره به داخل سیلندر به کار بسته شده لیکن اگر این سرعت از معمول بیشتر باشد روغن بلافاصله فضای خالی شده ناشی از حرکت پیستون و میل پیستون را جبران نمی کند لذااین خلا عامل تقلیلفشار محیط خود شده و روغن هیدرولیک در فضای بسته سیلندر تبخیر می شود این پدیده تبخیر که همراه با وارد امدن ضربه به پیستون و لوله خارجی شده ایجاد حفره های هوا روی پیستون می گردد.و به کاویتاسیون موسوم است .عیب یابی کمک فنرمتاسفانه بيشتر رانندگان به كمك فنرها كه يكي از اساسي ترين قسمت ايمني خودرواست:اهميتي به نقايص آن نمي دهند وبيشتر توجه انان به ترمزها لاستيكها;كمربند ايمني و چرخها و فرمان می باشد .در صورتيكه كمك فنر نقش بسيار ارزنده ائي در ايمني خودرو دارد جالب است بدانيم در صورت خرابي كمك فنرها ضريب خرابی ساير قطعات خودرو نیز افزايش می یابد.اين قطعات شامل :1-فنر تعليق2-جعبه فرمان 3-ديفرانسيل 4-لاستيك چرخها 5-بلبرينگ چرخها6-بوشهاي لاستيكي سيستم تعليق 7-گيربكس 8-سيستم تعليق 9-مجموعه سيبكهاي فرمان لذا به منظور ایمنی بیشتر اطلاعات ذیل می تواند دید بهتری در خصوص شناخت وتشخیص خرابی های کمک فنر ارائه نماید.۱-اگر كمك فنر نشتي دارد حتما بايد كمك فنر تعويض گردد. ۲-بالا و پايين رفتن خودرو به خصوص اگر جاده ناهموار باشد و يا شيرجه رفتن خودرو در حين ترمزهاي شديد ممكن است به دليل خرابي كمك فنرها باشد.۳-اگر در سر پي: خودرو بيش از حد بپيچد به نحوي كه راننده براي كنترل ان بايد تلاش بيشتري كند اين روند مي تواند از خرابي كمك فنر باشد۴-اگر چرخها روي جاده برقصند و يا بالا و پايين روند ممكن است از فرسودگي فنرها و كمك ها باشد.5-اگر بوشهاي محل نصب كمك فنر ترك خوردگي و يا تغيير شكل داده اند باعث سرو صدا در سيستم تعليق به خصوص در موقع شتاب گرفتن: ترمز كردن ويا عبوراز ناهمواريهاي سطح جاده مي شود. بنابراين هرچه زودتر نسبت به تعويض بوشها اقدام شود.درغير اين صورت ايمني خودروبه شدت كاهش پيدا مي كند. 6.باركردن خودرو بيش از ظرفيت ان عامل مهمي در ضيعف شدن سيستم تعليق من جمله كمك فنرها مي شود.به خصوص زماني كه حركت اتومبيل در ناهمواري هاي جاده قرار بگيرد. واگر سرعت متناسب با جاده و بار نباشد باعث شكسته شدن اتصالات مي شود. درنتيجه ناامن بودن خودرو و سرنشينان حتمي است.


سیستم ترمز خودرو

اگر موتور اتومبیل در حال حرکتی را خاموش کنیم، احتمال آن که اتومبیل به حرکت خود ادامه دهد وجود دارد. این حرکت به علت وجود انرژی جنبشی به صورت دیگری از انرژی تبدیل شود.

برای مثال در ترمز کاسه ای، کفشک های ثابت به کاسه در حال دوران فشرده می شوند و اصطکاک تولید می شود. این اصطکاک، انرژی جنبشی اتومبیل را به انرژی حرارتی تبدیل می نماید و وسیله ی نقلیه، از حرکت باز می ایستد.

* انواع ترمز

ترمز پایی: در ترمز پایی، اتومبیل ها معمولاً از سیستم هیدرولیکی استفاده می شود. با استفاده از یک تقویت کننده ی هیدرولیکی، نیروی کوچکی در یک آن تبدیل به نیروی لازم برای نگه داشتن چهارچرخ می شود.

ترمز کاسه ای: در این سیستم ترمز، کفشک ها به روی کاسه هایی که به همراه چرخ های اتومبیل در حال گردش هستند فشرده می شوند. این عمل باعث می شود که کاسه به آرامی از حرکت باز ایستد و به دنبال خود چرخ را از دوران باز دارد. برای آن که اصطکاک زیاد شود، لایه ای از مواد خاص به کفشک ها نصب می کنند که آن ها را لنت می نامیم.

ترمزهای دیسکی: در این سیستم، یک دیسک به چرخ اتومبیل متصل است و با آن به چرخش درمی آید. هنگامی که پدال ترمز فشرده می شود، فشار هیدرولیکی ایجاد شده به طرفیت بالشتک ها موجب می شود که آن ها به دیسک فشرده شود و اصطکاک ایجادشده چرخ ها را از حرکت بازمی دارد. در مقایسه با ترمزهای کاسه ای، ترمزهای دیسکی از قابلیت انتقال حرارت بالاتری برخوردار هستند و به همین دلیل در سرعت های بالا نیز از خود عمل کرد بسیار خوبی نشان می دهند.

ترمزدستی: با کشیدن اهرم ترمزدستی، این ترمزها روی چرخ های عقب گیر می کنند. از آن جایی که ساختمان ترمزدستی با ترمزپایی متفاوت است، می توان از این ترمز در شرایط اضطراری استفاده کرد. اگر ترمز دستی در هنگام حرکت مورد استفاده قرارگیرد. احتمال چرخیدن ماشین وجود.

ترمز به وسیله ی موتور: این روش یکی از راه های نگه داشتن اتومبیل بدون استفاده از ترمز است. با برداشتن پا از روی پدال گاز به تنهایی یا به همراه معکوس کردن دنده ها می توان ماشین را متوقف کرد. در هر دو صورت چرخ ها به دلیل داشتن اینرسی به حرکت خود ادامه می دهند ولی سرعت موتور به پیروی از سرعت اتومبیل کاهش می یابد و این به علت وجود مقاومت موتور در مقابل حرکت اتومبیل است. در این حالت چون سرعت دوران چرخ ها، موتور را به حرکت درمی آورند، مقاومت پیستون ها در حرکت رفت و برگشتی خود همان اثر ترمز را برای اتومبیل دارد.

* اگر در چنین حالتی پا روی کلاچ یا اهرم جعبه دنده اتوماتیک روی حالت N (خلاص) باشد این اثر وجود نخواهدداشت.

* هر چه دنده سنگین تر باشد اثر ترمز موقعه بیش تر است از آن جایی که دنده های سنگین قدرت بیش تری را برای جلو رفتن ایجادمی کنند، در حالت عکس این ترمز به وسیله ی موتور قدرت ترمز بالاتری را برای به دست آوردن بهترین اثر ترمز باید دانست که چه موقع چه دنده ای را باید درگیر کرد.

هنگامی که سرعت اتومبیل بالا است، قبل از فشار دادن پدال ترمز پا را روی کلاچ قرارداده چرا که در این صورت مخصوصاً با بار زیاد هنگام حرکت و در سرپایینی سرعت اتومبیل ناگهان افزایش پیدا می کند.

داغ کردن و هوا گرفتن ترمز:

داغ کردن ترمز: اگر مدت زمان زیادی از ترمز استفاده کنیم یا هنگام حرکت، ترمز دستی بالا باشد، کاسه چرخ ها یا لنت ها داغ می کنند کاسه ها تغییر شکل می دهند، لنت ها اصطکاک کافی برای ترمز ایجادنمی کنند و اثر ترمز کاهش می یابد. این پدیده را داغ کردن ترمز می نامند.

هوا گرفتن ترمز: اگر ترمزها زیاد استفاده شوند (مثلاً در یک سرپایینی طولانی) با داغ شدن لنت ها و کاسه چرخ ها، حباب هایی در داخل روغن ترمز ایجاد می شود. در این جاست که هنگام ترمز فشار در امتداد روغن انتقال پیدا نمی کند و فقط حباب ها فشرده می شوند. در نتیجه، اثر ترمز ضعیف شده یا به کلی از بین می رود. به این پدیده هوا گرفتن سیستم ترمز می گویند.

در یک سرپایینی طولانی بهترین روش نگه داشتن وسیله ی نقلیه، استفاده از موتور و ترمزهای منقطع فقط برای یاری نیروی ترمز است. اگر چنین کاری صورت گیرد و با همان دنده ای که برای بالا رفتن از آن شیب استفاده می شود در پایین آمدن نیز استفاده شود، از موتور می توان به عنوان ترمز مناسبی استفاده نمود.


سیستم های خنک کنند خودرو

وظیفه دستگاه خنک کاری موتور احتراقی ان است که از بالا رفتن درجه حرارت موتورو ایجادضایعات در اجزای موتور جلوگیری نماید.اب در اطراف سیلندر و سرسیلندردر مجاری مخصوصی حرکت می کند .برای انکه سرعت خنک کاری مواضع گرم افزایش یابد توسط پمپی اب را به حرکت در میاورند . پمپ اب یا واتر پمپ وظیفه دارد اب را قسمت پایین رادیاتور کشیده وان را به مجاری اطراف سیلندر برساند.اب پس از گرفتن گرمای سلیندرها به سر سیلندر هدایت گردیده و گرمای محفظه احتراق و سیت سوپاپها را نیز گرفته و بوسیله لوله لاستیکی از بالا به رادیاتور می ریزد.

خصوصیات سیستم خنک کننده

1- کاهش گرمای اب (تادرجه حرارت c80)

توجه :درجه حرارت اب موتور نباید بیش از c3 بالاتر ازحد مجاز باشد

2- جریان هوای خارج راکشیده اب رادیاتور را خنک می کند

سیستم خنک کاری ترموسیفون

اساس کار ترموسیفون بر اصل انبساط و انقباض حجم اب بعلت تغییرات درجه حرارت استوار است قبل از سال 1940 میلادی ترموسیفون تنها روش خنک کاری موتورهای احتراقی محسوب می گردید.در این روش اب داغ از لوله نسبتا قطوری که در بالای موتور قرار داشته در اثر خاصیت جابجائی انتقال پیدا نموده و به بالای رادیاتور میریزد. اب گرم در رادیاتور سرد شده و منقبض می گردد و چون اب سرد دارای وزن مخصوص زیادتری ممیباشد به پائین رادیاتور جریان پیدا کرده و چرخش خود به خود ان ادامه می یابد. در این روش عمل تبادل حرارت بکندی انجام می شود.


باطری خودرو

باتری ها : باتری ها مولد هایی هستند که انرژی شیمیایی را تبدیل به انرژی الکتریکی میکنند . 

باتری ها معمولا از کنار هم قرار دادن حداقل دو صفحه فلزی ( یا آلیاژیی) متفاوت در داخل یک محلول شیمیایی بوجود میایند. یکی از این دو صفحه دارای خاصیت الکترون دهی بیشتر(مثبت یا آند) و دیگری دارای خاصیت الکترون گیری بیشتر(منفی یا کاتد ) میباشد . محلول شیمیایی که باعث ایجاد ارتباط بین این دو صفحه میگردد ، الکترولیت نامیده میشود. 

دسته بندی باتری ها

باتریها را به روشهای مختلف دسته بندی میکنند در ادامه مهمترین روشهای دسته بندی آمده است.

از نظر حالت الکترولیت :

باتری خشک(dry) الکترولیت این نوع باتری ها جامد میباشند مانند باتریهای قلمی، 

باتری تر(wet) دارای الکترولیت مایع میباشند مثل باتریهای مورد استفاده در خودرو ها

توجه : امروزه نوعی باتری ها به بازار ارائه شده که الکترولیت آن نه کاملا جامد مانند باتری قلمی و نه مایع مانند باتریهای متداول خودروها ، الکترولیت این باتری ها مانند ژل میباشند به این باتری ها ، باتری های با مراقبت کم (free-maintenance) یا (low-maintenance) نامیده میشوند . البته شاید بتوان آنها را در دسته باتری های خشک قرار داد

از نظر جنس الکترولیت و صفحات :

باتری سربی- اسیدی(lead acid (، باتری نیکل- کادمیوم(Nickel-cadmium)، باتری هوا- روی(zinc-air) ، باتر آلکالاین (alkaline).... 

معمولا باتریهای خودرو ها از نوع باتری های سربی- اسیدی میباشند و دلایلش این است که اولا هزینه ساخت آن کمتر از انواع دیگر است و ثانیا محدوده دمایی مناسب برای بهترین کارایی آن نسبت به سایر باتریها گسترده تر است ، امپر و ولتاژ ان نیز در ان محدوده دمایی مناسب میباشد. از این پس منظو ما از عبارت باتری همان باتری سربی اسیدی میباشد 

جدول زیر میزان تولید ولتاژ انواع باتری ها در هر خانه باتری را نشان میدهد 

نوع باتری

سربی- اسیدی

نیکل- کارمیم

نیکل- آهن 

سریم- گوگرد

ولتاژ هر خانه باتری

2v

1.2v

1.2v

2v

همانطور که ملاحظه میگردد باتریهای سربی اسیدی و باتریهای سدیم گوگرد بیشترین میزان تولید ولتاژ را در هرخانه باتری را دارا میباشند اما تولید باتریهای سربی اسیدی ارزان تر از باتری های سدیم گوگرد میباشند (سرب نسبت به سایر فلزات ارزان تر است )بنابرین این نوع باتری در خودرو ها متداول میباشد

چرا خودرو ها به باتری نیازمندند؟

تامین برق مورد نیاز در زمانی که موتور خاموش است – تامین برق لازم جهت استارتر – کمک به سیستم شارژ در زمانی که تعداد مصرف کننده ها بالا میرود ( و آمپر مصرفی زیاد میشود) 

باتری های سربی اسیدی

همانطور که گفته شد متداول ترین نوع باتری برای خودروها ، باتری سربی اسیدی میباشد. صفحه مثبت از جنس دی اکسید سرب ( به آن پر اکسید سرب نیز میگویند) (PbO2) و صفحه منفی از جنس سرب (Pb) میباشد . الکترولیت آن اسید سولفوریک رقیق شده با آب (H2SO4+H2O) میباشد. 


موتور خودرو

احتراق داخلی موتورهای بنزینی بدون وقفه ادامه مییابد با مخلوط هوا و بنزین. 

مخلوط ایده آل تشکیل یافته از 14.7 قسمت از هوا و 1 قسمت بنزین(از نظر وزن). 

از آنجائیکه وزن بنزین از هوا زیادتر است پس ما درباره ی مقدار زیادی هوا و تکه ای ریز از بنزین صحبت میکنیم. 

1 قسمت از بنزین که به صورت کامل در 14.7 قسمت از هوا تبخیر شده باشد مقدار شگرفی انرژی هنگام احتراق درون موتور ایجاد می کند. 

خب ببینیم چگونه موتورهای پیشرفته از آن انرژی برای به حرکت در آوردن چرخها استفاده می کنند: 

هوا وارد موتور شده و پس از عبور از فیلتر هوا تا صفحه ی تنظیم کننده ی کنترل بنزین پیش می رود. 

شما به وسیله ی پدال گاز میزان هوای ورودی به موتور را از طریق دریچه ورود هوا کنترل میکنید 

سپس آن در میان مانیفولدهای هر سیلندر توزیع می شود. 

در بعضی نقاط بعد از فیلتر هوا که بستگی به موتور دارد سوخت به جریان هوا از طریق سیستم تزریق سوخت یا در خودروهای قدیمی کاربراتور اضافه میشود 

اکثر موتورهای خودروهای امروزی چهار زمانه هستند به جز موتورهای دیزلی و چرخشی که در این مقوله نیستند. 

انواع موتور: 

چندین گونه موتور که بر اساس تعداد سیلندر و چگونگی قرارگیری آنها شناسائی می شوند. 

موتورها از 3 تا 12 سیلندر که در بلوک موتور با چندین پیکر بندی مرتب شده اند هستند. 

محبوبترین این موتورها در زیر به نمایش در آمده است: 

در موتورهای خطی سیلندرها به صورت ردیفی قرار میگیرند 

موتورهای 3و4و5و6 سیلندر بطور عادی از این چیدمان استفاده می کنند. 

در آرایش موتورهای V از دو ردیف سیلندر کنار هم استفاده می شود و بطور عادی در موتورهایی با پیکربندی V-6و V-8 و V-10 و V-12 استفاده می شود. 

در موتورهای صاف از دو ردیف سیلندر در مقابل هم استفاده می شود و از مقبولیت کمتری نسبت به طراحی های قبلی برخوردار است. 

موتورهای 4 و 6 سیلندر صاف در مدلهایی از سوبارو و پورشه استفاده شده است 

همچنین از این آرایش در فولکس BEETLES با 4 سیلندر و برخی گونه های 12 سیلندر فراری استفاده شده است. 

هر سیلندر دارای یک پیستون است که درون آن به بالا و پائین حرکت می کند. 

تمامی پیستون ها در موتور به وسیله ی یک دسته پیستون انفرادی به میل لنگ متصل هستند. 

میل لنگ در زیر سیلندر ها و در راستای موتور قرار گرفته است 

در موتورهای V در پائین موتور و در موتورهای صاف در بین ردیف های سیلندر ها قرار گرفته است. 

وقتی پستون ها بالا و پائین می روند میل لنگ را می چرخانند دقیقا مثل پاهای شما که با بالا و پائین رفتن پدال دوچرخه را می چرخانند. 

سر سیلندر به صورت عمودی در بالای هر ردیف سیلندر برای آب بندی و مهر و موم کردن آنها و برای سوخت رسانی و ایجاد مکانی برای آن قرار گرفته . 

هر سرسیلندر حداقل دارای یک سوپاپ مکش و یک سوپاپ دود است که شرایط ورود مخلوط سوخت و هوا به سیلندر و خروج گازهای ناشی از سوخت را از سیلندر فراهم میکنند. 

اکثر موتورها دارای 2 سوپاپ برای هر سیلندر هستند یکی سوپاپ گاز و دیگری سوپاپ دود. 

برخی موتورهای جدید از چندین مدخل ورودی و خروجی برای افزایش قدرت و راندمان خودرو استفاده می کنند. 

برخی از این موتورها بر حسب تعداد سوپاپ نامیده شده اند مثلا 24VALVE V6 

که نمایانگر موتور 6 سیلندری است که در هر سیلندر از 4 سوپاپ بهره برده است. 

در طراحی امروزی موتور میتوان از 2 تا 5 سوپاپ برای هر سیلندر استفاده نمود. 

سوپاپها به وسیله ی میل بادامک باز و بسته می شوند 

یک میل سوپاپ میله ای چرخشی است که بادامکهایی برای هر سوپاپ روی آن قرار گرفته است. 

بادامکها برجستگیهایی هستند که بر روی میل سوپاپ قرار گرفته و با فشار بر سوپاپ کش ها باعث بالا و پائین شدن آنها می شوند. 

زمانیکه بادامکها دوباره سوپاپ کشها را فشار می دهند که باعث باز شدن سوپاپها میگردد. 

زمانیکه بادامکها به خارج از سوپاپها می چرخند٬سوپاپها به وسیله ی فنری که به آنها اضافه شده است بسته میشوند. 

یکی از رایج ترین آرایشها وجود میل سوپاپ در بلوک موتور به همراه سوپاپ کشها است که این قطعات به وسیله ی رابط هایی با سوپاپها در ارتباط هستند. 

میل سوپاپ باید با میل لنگ انطباق زمانی داشته باشد بنابراین به ازای هر 1 دور میل سوپاپ٬ میل لنگ باید 2 دور کامل بزند. 

در اکثر موتورها این عمل بوسیله ی تسمه تایمینگ انجام شده است(همانند زنجیر دوچرخه) 

که میل لنگ و میل سوپاپ را متصل میکند 

میل سوپاپ در موتورهای نوین در بالای سیلندر و مستقیما روی سوپاپها قرار گرفته اند. 

این طراحی از کارایی بسیار بالایی برخوردار است اما هزینه ی بسیار بالایی دارد و نیازمند چندین میل سوپاپ در موتورهای v و صاف دارد همچنین نیازمند زنجیر یا تسمه تایمینگ طویلی است که مستعد استهلاک میباشد. 

بعضی موتورها دارای دو میل سوپاپ هستند یکی برای گازهای ورودی و دیگری برای تخلیه ی دود. 

این موتورها DOUBLE OVERHEAD CAMSHAFT DOHCیا (DOHC) نامیده میشوند در صورتیکه گونه ی دیگر موتورها SINGLE OVERHEAD CAMSHAFT یا (SOHC) نامیده می شوند 

موتورهایی با میل سوپاپ درون بلوک موتور 

OVERHEAD VALVE یا (OHV) نامیده می شوند. 

بنابراین شما با دیدن DOHC 24 VALVE V6 متوجه میشوید منظور چیست. 

یک موتور چگونه کار می کند؟ 

پس از اینکه همان مراحل داخل سیلندر اتفاق افتاد ما به 4 مرحله درون سیلندر نگاهی خواهیم داشت. این چهار مرحله INTAKE(ورود مخلوط گاز و سوخت) 

COMPRESSION(بهم فشارش) 

POWER(احتراق) 

و 

EXHAUST(تخلیه ی دود) هستند. 

پیستون در مرحله ی ورود مخلوط به پائین حرکت می کند٬در مرحله ی بهم فشارش بالا می آید٬در مرحله ی احتراق پائین می رود و در مرحله ی تخلیه ی دود بالا می آید. 

1)ورود مخلوط سوخت و هوا: 

هنگامیکه پیستون در مرحله ی ورود مخلوط پائین می رود٬سوپاپ ورود مخلوط باز شده و مخلوط سوخت و هوا به درون سیلندر کشیده میشود(حالت مکش) 

وقتی که پیستون به پائینترین حالت درون سیلندر رسید سوپاپ ورودی بسته شده و مخلوط در آن محیط محصور می شود. 

2)بهم فشارش: 

پیستون به سمت بالا حرکت کرده و مخلوط هوا و سوخت را که به وسیله ی سوپاپ ورودی آورده شده بود کاملا متراکم می کند. 

میزان کمپرس مخلوط هوا و سوخت به وسیله ی ضریب تراکم خودرو حکم می گردد. 

میانگین میزان بهم فشارش در موتور خودروها مابین 8:1 الی 10:1 میباشد 

این بدین معنی است که وقتی پیستون با بالا می رسد مخلوط به میزان 1 دهم حجم اصلی فشرده شده است. 

3)احتراق: 

جرقه ی شمع مخلوط فشرده شده ی هوا و سوخت را منفجر میکند که این نیروی عظیمی را از بخار تولید می کند٬مراحل سوختن پیستون را به پائین فشار میدهد که این نیروی عظیم باعث چرخش میل لنگ و مهیا کردن نیرویی برای حرکت خودرو میگردد. 

هر پیستون در زمانهای گوناگون محترق میشود که این زمان بستگی به سیستم احتراق موتور دارد٬ با مرور زمان میل لنگ 2 دور کامل میزند٬در این فرآیند هر سیلندر در موتور فقط یکبار تحت تاثیر نیروی قدرت قرار میگیرد. 

4)تخلیه: 

با پیستونی که در بالای سیلندر قرار دارد سوپاپ دود برای خروج دودهای حاصل از احتراق باز می شود٬بعدا سیلندر دارای فشار بسیار زیادی است٬وقتی سوپاپ باز می شود دود با نیروی بسیار زیادی بیرون پرتاب می شود(این علت صدای شدید خودروهای بدون صدا خفه کن است) 

پیستون بالا می آید و دود داخل سیلندر را بیرون می راند و سیلندر را برای مراحل بعدی آماده میکند. 

سیستم روغنکاری: 

روغن خون موتور است.حرکت موتور بدون روغن مانند حرکت انسان بدون خون است. 

روغن با فشار به تمام قسمتهای موتور بوسیله ی پمپ روغن پمپ می شود. 

پمپ روغن در زیر موتور و درون کارتر قرار گرفته و به وسیله ی دنده ای به میل لنگ یا میل سوپاپ متصل است٬بدین صورت زمانیکه موتور کار میکند پمپ روغن هم روغن را پمپ می کند.در آنجا و کنار پمپ روغن سنسور فشار سنج روغن قرار گرفته و اطلاعاتی از فشار روغن را به چراغ اخطار روغن یا نمایشگر فشار روغن منتقل می کند. 

وقتی شما کلید احتراق را روشن میکنید اما هنوز خودرو را روشن نکرده اید چراغ روغن باید روشن شود که این مسئله بیانگرنبود فشار است اما همچنین شما را از سالم بودن سیستم اخطاری اتومبیل مطمئن میکند. 

خنک سازی موتور: 

احتراق داخلی موتور باید در دمای عملیاتی استوار نگهداری شود٬نه خیلی سرد و نه خیلی گرم. 

با مقدار زیادی حرارت که به وسیله ی فرایند سوختن تولید می شود٬اگر موتور روشی برای خنک کردن خود به سرعت خود را تخریب خواهد کرد.قسمت زیادی از موتور می تواند به خاطر رخنه ی روغن و یا آب تاب آید و روغن جوشیده بدون استفاده گردد.برخی از موتورها به وسیله ی هوا خنک میگردند ولی اکثریت آنها به وسیله ی آب خنک می شوند٬واترپمپ ماده ی خنک کننده را در سرتاسر موتور منتشر می کند٬و مایع خنک کن را به مناطق گرم دور سیلندر و سرسیلندر می رساند و مایع گرم شده را برای سرد شدن به رادیاتور می فرستد. 

بالانس موتور: 

FLYWHEEL: 

هر موتور 4 سیلندر نصف قدرت حرکت میل لنگ را در هر مرحله ی قدرت تولید می کند 

و در موتور های 8سیلندر یک چهارم این نیرو را تولید می کند این بدین معناست که یک موتور 8 سیلندر روانتر از 4 سیلندر خواهد بود برای نگه داشتن ضربات اشتعال از تولید لرزش یک FLYWHEEL به پشت میل لنگ اضافه شده است FLYWHEELیک دیسک است که قطر ان در حدود 12 الی 15 اینچ است 

در سیستم استاندارد انتقال قدرت اتومبیل FLYWHEEL یک دیسک فلزی سنگین دوبل است همانند سیستم کلاچ . 

میل بالانس: 

بعضی از موتور ها جنبش های ذاتی ای دارند که لرزش های عذاب آوری هنگام حرکت مهیا می کند برای مبارزه با این مسئله مهندسان از یک یا چند میل تعادل استفاده کرده اند. 

میل تعادل میله های سنگینی هستند که به موازات میل لنگ از میان موتور حرکت می کنند این میله وزن زیادی دارد که به هنگام چرخش لرزش های موتور را به وسیله ی ایجاد جنبش های معکوس خنثی میکند. 


پروژه دیاگ